Ο οραματιστής συνθέτης Γιάννης Χρήστου

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Ο Γιάννης Χρήστου, μια πρωτοποριακή μορφή στον κόσμο της σύγχρονης μουσικής, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στο μουσικό τοπίο. Γεννημένος στις 8 Ιανουαρίου 1926, στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου, το έργο του φημίζεται για την καινοτόμο προσέγγιση και τις βαθιές φιλοσοφικές του βάσεις.

Παρά τον πρόωρο θάνατό του σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 8 Ιανουαρίου 1970, ανήμερα των 44ων γενέθλίων του, οι συνθέσεις του συνεχίζουν να εμπνέουν μουσικούς και κοινό σε όλο τον κόσμο. Η εξερεύνηση νέων μουσικών γλωσσών και μορφών άνοιξε το δρόμο για τις μελλοντικές γενιές συνθετών. Τα έργα του έχουν παιχτεί παγκοσμίως, κερδίζοντας τον θαυμασμό για το βάθος και την πρωτοτυπία τους.

Ο Γιάννης Χρήστου παραμένει μια σημαντική προσωπικότητα στον κόσμο της σύγχρονης μουσικής. Η οραματική του προσέγγιση και η ικανότητά του να συνδυάζει τη μουσική με τη φιλοσοφική έρευνα συνεχίζουν να αιχμαλωτίζουν και να προκαλούν τους ακροατές. Καθώς αποτίουμε φόρο τιμής στη ζωή και το έργο του, γιορτάζουμε όχι μόνο τα επιτεύγματά του αλλά και τη διαρκή επιρροή του στον κόσμο της μουσικής και όχι μόνο.

Το ειδικό αφιέρωμα στον πρωτοπόρο συνθέτη εξερευνά τη μεταμορφωτική δύναμη της μουσικής του. Το αφιέρωμα εστιάζει στις θεραπευτικές πτυχές του έργου του για να τιμήσει την κληρονομιά του αλλά και και να αναδείξει τη διαρκή συνάφεια των συνθέσεών του στον σημερινό κόσμο. Οι συμμετέχοντες στο αφιέρωμα καλούνται να εξερευνήσουν τις δυνατότητες της μουσικής και την ικανότητά της να μας συνδέει με τον εσώτερο εαυτό μας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Δευτέρα 14 Ιουλίου, ώρα: 21.00

Εισήγηση και συζήτηση για τη ζωή, το έργο και τη φιλοσοφία του Γιάννη Χρήστου.

Προβολή της ταινίας Anaparastasis: Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970) του Κωστή Ζουλιάτη.

Τρίτη 15 Ιουλίου, ώρα: 19.30-21.30. Τετάρτη 16 Ιουλίου, ώρα: 18.00-21.00

Επίκυκλος.

Εργαστήριο μουσικής με εμψυχωτή τον συνθέτη Κωστή Ζουλιάτη που βασίζεται στη μέθοδο του Γιάννη Χρήστου.

Στο έργο του Γιάννη Χρήστου, τον «επίκυκλο» συνιστούν τα μικρά συμβάντα των ανθρώπων γύρω – και μέσα – από τη μεγάλη πανανθρώπινη Ιστορία, που ξεκινά από τα ανεξερεύνητα βάθη της Προϊστορίας και φτάνει μέχρι το απώτερο μέλλον, τη Μετα-Ιστορία σύμφωνα με τον Χρήστου – αυτό δηλαδή που μας υπερβαίνει, τόσο ως χρόνος όσο και ως χώρος.

Το workshop και η δράση του Επίκυκλου είναι ανοιχτά προς όλους όσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, ανεξαρτήτως μουσικών γνώσεων ή άλλων κριτηρίων.

Πέμπτη 17 Ιουλίου, ώρα: 20.00

Performance. Παρουσίαση της παράστασης που θα δημιουργηθεί από όλους τους συμμετέχοντες στον Επίκυκλο στο Θέατρο του Δημοτικού Σχολείου Παραλίας.

Είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά.

Συντονισμός-εμψύχωση εργαστηρίου: Κωστής Ζουλιάτης

Anaparastasis. Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970)

Έρευνα – Κείμενα – Σκηνοθεσία Κωστής Ζουλιάτης

Διάρκεια: 97 λεπτά

Το ντοκιμαντέρ αποπειράται να σκιαγραφήσει την προσωπικότητα και το ιδιαίτερο πνεύμα αυτού του μεγάλου στοχαστή της τέχνης και να ακολουθήσει τη διαδρομή της σύντομης ζωής του, η οποία ήταν πάντοτε συννυφασμένη με την τέχνη του και την προσφορά του στην ανθρωπότητα και τον πολιτισμό.

Ο Κωστής Ζουλιάτης έκανε την μοναδική καλή ταινία μυστηρίου από γενέσεως ελληνικού
κινηματογράφου. Ασχολήθηκε με πάθος, συγκρούστηκε, απελπίστηκε και ηττήθηκε (νικώντας) από το μεγαλύτερο μυστήριο της ελληνικής μουσικής: τον Γιάννη Χρήστου και το ερωτηματικό ενός μέλλοντος που εκείνος πήρε μαζί του.

ΦΟΙΒΟΣ ΔΕΛΗΒΟΡΙΑΣ

Μέσα από την παρουσίαση της εργογραφίας του συνθέτη, με σπάνια οπτικοακουστικά ντοκουμέντα, αλλά και συνεντεύξεις με σχεδόν όλο το δημιουργικό και φιλικό κύκλο με τον οποίο συνδέθηκε, το φιλμ αγωνιά να μας φέρει πιο κοντά στο μυστήριο που άφησε πίσω του ο σπουδαίος δημιουργός και να μας κάνει να
αναρωτηθούμε για όλες τις μεγάλες στιγμές της τέχνης που συνήθως οι εποχικές συγκυρίες κρύβουν στην σκιά τους.

Στην ταινία εμφανίζονται με τις καταθέσεις τους (με αλφαβητική σειρά):
Rupert Huber, Doris Huber, Θόδωρος Αντωνίου, Στέφανος Βασιλειάδης, Στέλλα Γαδέδη, Νίκος Δεσποτίδης, Κάρολος Κουν, Μίλτος Λογιάδης, Νίκος Μαμαγκάκης, Χάρης Ξανθουδάκης, Ανδρέας Ροδουσάκης, Σπύρος Σακκάς, Γρηγόρης Σεμιτέκολο, Νέλλη Σεμιτέκολο, Γιάννης Συγλέτος, Φίλιππος Τσαλαχούρης, Ντόρα Τσάτσου-Συμεωνίδου και ο Γιάννης Χρήστου.

Επίκυκλος

Βιωματικό εργαστήριο με τη μέθοδο του Γιάννη Χρήστου

Ο «επίκυκλος», από τα αρχαία γραπτά, χαρακτηρίζει τον κύκλο του οποίου το κέντρο βρίσκεται στην περιφέρεια ενός άλλου, μεγαλύτερου κύκλου. Στην αστρονομία, ο όρος αναφέρεται στην κίνηση των πλανητών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από έναν άλλο πλανήτη.

ΦΩΤΟ: Σταμάτης Μενής. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το εργαστήριο του Επίκυκλου, στο Ομήρειο της Χίου, τον Φεβρουάριο του 2016.

Tα μικρά συμβάντα των ανθρώπων γύρω – και μέσα – από τη μεγάλη πανανθρώπινη Ιστορία

Στο ομώνυμο έργο του Γιάννη Χρήστου, «επίκυκλο» συνιστούν τα μικρά συμβάντα των ανθρώπων γύρω – και μέσα – από τη μεγάλη πανανθρώπινη Ιστορία, που ξεκινά από τα ανεξερεύνητα βάθη της Προϊστορίας και φτάνει μέχρι το απώτερο μέλλον, τη Μετα-Ιστορία σύμφωνα με τον Χρήστου – αυτό δηλαδή που μας υπερβαίνει, τόσο ως χρόνος όσο και ως χώρος.

Tι είναι ο Επίκυκλος

Ο Επίκυκλος παρουσιάστηκε σε μορφή ελεύθερου happening τον Δεκέμβριο του 1968 στο Ξενοδοχείο Χίλτον της Αθήνας, κατά την «3η Ελληνική Εβδομάδα Σύγχρονης Μουσικής», ως παρέμβαση ενδιάμεσα στα άλλα έργα του προγράμματος. Για τη συγκεκριμένη δράση, ο συνθέτης καλούσε τον κόσμο σε συμμετοχή μέσα από τις εφημερίδες της εποχής: «Το έργο αυτό μπορεί να εκτείνεται σε οποιαδήποτε χρονική διάρκεια: ημέρες, εβδομάδες, μήνες, χρόνια. (…) Οποιοσδήποτε θέλει να μετάσχει στο Υπόστρωμα Συνεχείας (continuum) είναι ευπρόσδεκτος. Για το σκοπό αυτό μπορεί να παραχθεί οποιοσδήποτε ήχος, περιλαμβανομένης και φωνητικής συμμετοχής. Όσοι θέλουν μπορούν επίσης να μείνουν και να ξενυχτήσουν. Μόλις ένας συμμετέχων διαλέξει τον ήχο του, πρέπει να συνεχίσει να τον κρατά αναλλοίωτο και δεν πρέπει ποτέ να εκτελέσει ένα διαφορετικό ήχο…».

Ο Επίκυκλος στην πρώτη του παρουσίαση στο ξενοδοχείο Χίλτον το 1968.

Μέσα από ένα εργαστήριο (workshop) που απευθύνεται σε κάθε ενδιαφερόμενο, χωρίς να απαιτούνται μουσικές γνώσεις, ο Κωστής Ζουλιάτης θα (απο)συντονίσει μια απόπειρα επιτέλεσης του ανοιχτού αυτού έργου. Ο Επίκυκλος θα πάρει μορφή από την ελεύθερη δράση των συμμετεχόντων πάνω στις πρωτότυπες οδηγίες του συνθέτη και τις θεωρήσεις του για τη σκηνική πράξη.

Το παρελθόν που μας καθορίζει, το μέλλον που μας οδηγεί και το παρόν που μας προσφέρει όλη την εμπειρία και τη ζώσα γνώση, όλα ως επίκυκλοι συμπλέκονται μέσα από κινήσεις, ήχους, λέξεις, μουσική, εικόνες, βλέμματα και χειρονομίες, για να αποτελέσουν μέρος της μεγάλης Ιστορίας, του Όλου των ανθρώπινων πράξεων και της κοινής ανθρώπινης μοίρας.

Αίτηση εγγραφής

Κωστής Ζουλιάτης

Γεννήθηκε το 1979 στην Αθήνα. Σπούδασε μουσική στο
Ιόνιο Πανεπιστήμιο της Κέρκυρας, του οποίου είναι διδάκτωρ. Είναι ιδρυτικό
μέλος διαφόρων μουσικών σχημάτων (Τα Ριζά, Night On Earth, Ρεμπετέητορς,
Paracroussis κ.α.), ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται σε ατομικό επίπεδο τόσο
ως συνθέτης και αυτοσχεδιαστής – είτε πιανιστικά είτε με ηλεκτρονικά μέσα –όσο και στην εκπαίδευση (ειδική αγωγή, μουσική αισθητική, μουσική του 20ου αιώνα κ.ά.). Έχει συνθέσει μουσική για θεατρικές παραστάσεις, performances, ταινίες μικρού μήκους και ντοκιμαντέρ, ενώ έχει σκηνοθετήσει video μικρού μήκους, μουσικά video clip και ντοκιμαντέρ, συμπεριλαμβανομένου ενός μικρού πορτρέτου του σύγχρονου Έλληνα συνθέτη Δημήτρη Δραγατάκη (2008). Η σπουδή του στον κινηματογράφο ανιχνεύεται στο έργο του Ed Wood, τις διδαχές του Andrei Tarkovsky, καθώς και μια συγκλονιστική διάλεξη του Christopher Doyle.

Στον χώρο του ελεύθερου αυτοσχεδιασμού, έχει πραγματοποιήσει σόλο εμφανίσεις, αλλά και συμπράξει σκηνικά με διάφορους μουσικούς (Νίκος Τουλιάτος, Φώτης Σιώτας, Ανδρέας Μνιέστρης, Κώστας Τζέκος, Silent Move, Nokalypse, Νίκος Φωκάς, Alan Trench, Ιλάν Μανουάχ, Μαργαρίτα Συγγενιώτου, Ramona Cordova, Nightshift, Αναστάσης Γρίβας κ.ά.). Στο ίδιο πλαίσιο έχει οργανώσει και συμμετάσχει σε σκηνικά
projects (ΝΟΥΑΡ, Αφιέρωμα στον Μίλτο Σαχτούρη), ενώ έχει υπάρξει επίσης μέλος του Συνόλου Ελεύθερου Αυτοσχεδιασμού του Ιονίου Πανεπιστημίου, μέσω του οποίου έχει σημαντικές σκηνικές συμπράξεις (Σαβίνα Γιαννάτου, Joe Tornabene, Νίκος Βελιώτης, Δήμος Δημητριάδης κ.ά.). Έχει συνεργαστεί επίσης με
διάφορους μουσικούς (Θανάσης Παπακωνσταντίνου, Μαρία Κώτη, Νίκος Παπαβρανούσης, Johnie Thin, Dayna Kurtz, Mathieu Jeannot κ.ά.) είτε ως μέλος των Night On Earth είτε σε σόλο δουλειές. Σε επίπεδο δισκογραφίας, έχει κυκλοφορήσει – με το όνομα Costinho – τις προσωπικές δουλειές «3» (2014) και «2»
(2017), αλλά και συλλογικές δουλειές με σχήματα όπως οι Night On Earth και Τα Ριζά, ενώ έχει συμμετάσχει σε ηχογραφήσεις πολλών σχημάτων και μουσικών.

Ως ερευνητής, εργάζεται για σχεδόν 20 χρόνια στη μελέτη της ζωής και του έργου του Γιάννη Χρήστου. Κυριότερες στάσεις αυτής της περιπέτειας είναι η ταινία Anaparastasis: Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970), για την οποία υπογράφει έρευνα, σκηνοθεσία και παραγωγή, και η διδακτορική διατριβή του – με τίτλο Η μουσική και φιλοσοφική σκέψη του Γιάννη Χρήστου, όπως αυτή προκύπτει από τα χειρόγραφά του (Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 2018). Έχει πραγματοποιήσει σχετικές ομιλίες και διαλέξεις ως προσκεκλημένος μουσικών φορέων και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις και φεστιβάλ, πρωτότυπες δημοσιεύσεις πάνω σε αρχειακά ευρήματα, καθώς και εργαστηριακά σεμινάρια.
Αυτό τον καιρό ολοκληρώνει μια πλήρη μονογραφία για τον Χρήστου, προκειμένου να εκδοθεί. Στη μουσικολογική δραστηριότητά του συγκαταλέγεται αρθρογραφία για πτυχές της πρωτοποριακής μουσικής του 20ού αιώνα (Luigi Nono, Alban Berg, John Coltrane, μεταπολεμική avant-garde).

Κόστος συμμετοχής

Διάρκεια εργαστηρίου	Συμμετοχή
Ημέρες Τρίτη 15 – Πέμπτη 17 Ιουλίου Παρουσίαση: 17 Ιουλίου	Δωρεάν με ελεύθερη συνεισφορά
Ωρολόγιο πρόγραμμα Μαθήματα: 12 ώρες