Μέσα σε μια εβδομάδα, 21-27 Ιουλίου 2024 περισσότεροι από 3.500 θεατές συμμετείχαν στις εκδηλώσεις που οργανώθηκαν στην περιοχή της Κύμης, στα εργαστήρια, στις συναυλίες και στις θεατρικές παραστάσεις στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Της Τέχνης τα Ιάματα».
Στο Φεστιβάλ πρόσφεραν την αιγίδα και τη στήριξή τους ο Δήμος Κύμης-Αλιβερίου, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ συνεργάστηκαν στη διοργάνωση οι πολιτιστικοί σύλλογοι Καλημεριάνων και Ενορίας.
Μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα παραστάσεων θεάτρου, μουσικής, αφήγησης, Καραγκιόζη, επιστημονικών ομιλιών και σε ένα κλίμα εξωστρέφειας οι θεατές αγκάλιασαν το Φεστιβάλ, το οποίο φιλοξενήθηκε σε έξι χώρους: στο σπίτι του Γεωργίου Παπανικολάου, στο Λαογραφικό Μουσείο Κύμης, στην πλατεία Κύμης, στο Πνευματικό Κέντρο Ενορίας, στο Δημοτικό Σχολείο Καλημεριάνων και σε ένα πετρόκτιστο σπίτι στους Καλημεριάνους. Το κοινό χειροκρότησε θερμά τους καταξιωμένους καλλιτέχνες που συμμετείχαν, προβληματίστηκε, ανακάλυψε νέα πράγματα, έκανε νέους φίλους, ξέφυγε από τη ρουτίνα της καθημερινότητας, εξερεύνησε μια νέα πραγματικότητα, ενθουσιάστηκε, τραγούδησε, έπαιξε και βίωσε τη μέθεξη μέσα από τη συλλογική παραστασιακή εμπειρία σε ένα απελευθερωτικό περιβάλλον ιδιαίτερα φιλόξενο, γόνιμο και δημιουργικό.
Όλες οι δράσεις του Φεστιβάλ, Ομιλίες-Live Performances-Εργαστήρια, μέσα από πολλαπλές επιστημονικές και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις έθεσαν το ερώτημα: «Μπορούμε να ωφεληθούμε από την παρουσία της τέχνης στη ζωή μας σήμερα;» Το πλαίσιο ορίστηκε σε σχέση με το συλλογικό τραύμα της πανδημίας και του εγκλεισμού με την κρίση του Covid 19, και την αναζήτηση της σχέσης των παραστατικών τεχνών με την ιατρική και τη θεραπεία, εφόσον στις μέρες μας η τέχνη επανεκτιμάται πλέον ως κινητήρια δύναμη αλλαγής αλλά και ως μέσο που μπορεί να συμβάλει στην ανθρώπινη αλληλεπίδραση, στην αλληλεγγύη, στον αναστοχασμό, στη σύνδεση με τον άλλο και το περιβάλλον, στην επούλωση των ψυχικών τραυμάτων και γενικότερα στη θεραπευτική πρακτική.
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ συνδέθηκε με τον γιατρό Γεώργιο Παπανικολάου, τιμώντας τον ευεργέτη της ανθρωπότητας, προκειμένου να απαντήσει σε σύγχρονες βαθιές ανάγκες της κοινωνίας και να προωθήσει πολιτικές που ενθαρρύνουν την ανάπτυξη δημιουργικών συνεργειών και στοχεύοντας στην προαγωγή της σωματικής και ψυχικής υγείας. Πράγματι το Φεστιβάλ κατάφερε να λειτουργήσει ως σύνδεσμος κοινωνικής συνοχής, ενώ το κοινό που παρακολούθησε τις εκδηλώσεις ήταν κάτοικοι, επισκέπτες της περιοχής Κύμης, καθώς και άνθρωποι από την Αθήνα, την Πάτρα, το Αγρίνιο, την Άμφισα, τη Χαλκίδα, το Αλιβέρι και την ευρύτερη περιοχή της Εύβοιας.
Σπίτι Παπανικολάου
Το Φεστιβάλ άνοιξε στις 21 Ιουλίου με την επιστημονική ημερίδα «Επιτέλεση και θεραπεία» που πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό σπίτι του Γεωργίου Παπανικολάου στην Κύμη προκειμένου να γίνει επανασύστατη του πρωτοπόρου Κουμιώτη γιατρού που έσωσε εκατομμύρια γυναίκες με την επινόηση του τεστ για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τη θέσπιση μιας νέας ιατρικής ειδικότητας, της κυτταρολογίας.
Στην αρχή της ημερίδας ο εμπνευστής του Φεστιβάλ Ιωσήφ Βιβιλάκης καλωσόρισε τους συνέδρους και στη συνέχεια ο δήμαρχος Κύμης-Αλιβερίου, κύριος Νίκος Μπαράκος κήρυξε την έναρξη των εργασιών. Ακολούθως, απεύθυναν χαιρετισμό ο αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Παπανικολάου, Παναγιώτης Αγγελόπουλος, ο Αντιδήμαρχος Κύμης Αργύρης Πάφρας, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κύμης Αντώνης Ρούσσος, η Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Χαλκίδας Κωνσταντίνα Καρλή και ο αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Θεόδωρος Ξάνθος. Όλοι μίλησαν για τη σημασία της ημερίδας και τόνισαν ότι το Φεστιβάλ αυτό πρέπει να γίνει θεσμός.
Ακολούθησαν οι εισηγήσεις των ομιλητών. Ο Γιώργος Κιούσης συντόνισε μια συζήτηση για το έργο του Παπανικολάου με συνομιλητές τον Αριστείδη Διαμαντή και τη Γιούλη Κόκκορη, δυο ειδικούς ερευνητές του Κουμιώτη γιατρού που άλλαξε την ιστορία της ιατρικής.
Στη συνέχεια η Βασιλική Πετράκη και ο Δημήτρης Τσοκάνης ανέλυσαν τη θεραπευτική διάσταση του ελληνικού παραδοσιακού χορού, ο Θεόδωρος Ξάνθος παρουσίασε το θέμα «Νόσος και θεραπευτής στην αρχαία τραγωδία», ενώ ο Θανάσης Δρίτσας έδειξε με ποιον τρόπο η μουσική αξιοποιείται ως θεραπευτικό εργαλείο στη σύγχρονη ιατρική. Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με την Αγγελική Τουμπανάκη η οποία ανάλυσε με πολλά παραδείγματα την ισχυρή σχέση Τέχνης και Επιστήμης, ενώ εξέπληξε το κοινό με μια performance που ένωσε όλους τους συνέδρους.
Πνευματικό Κέντρο Κοινότητας Ενορίας
Στις 22 Ιουλίου ο Θανάσης Δρίτσας συνεπήρε το κοινό με την ομιλία του Ψυχοκοινωνική Καρδιολογία-Η καρδιά και το στρες.
Την ίδια μέρα η Αγνή Στρουμπούλη γοήτευσε το κοινό στην παράσταση Παθός γιατρός για την μαύρη την αγάπη αφηγήθηκε λαϊκά παραμύθια με τη μουσική συνοδεία του Σταύρου Παργινού στο βιολοντσέλο.
Λαογραφικό Μουσείο Κύμης
Στις 23 Ιουλίου η Αγγελική Τουμπανάκη στην μουσική παράσταση For Women με μια ομάδα διακεκριμένων μουσικών (Γιώργος Μακρής | γκάιντα, φλογέρες, καβάλ, Γρηγόρης Ντάνης | κιθάρα, Απόστολος Καλτσάς| μπάσο, loops, Ηλίας Δουμάνης | τύμπανα, pads, sound design) ξεσήκωσαν το κοινό με διαχρονικές τραγουδιστικές συνθέσεις αλλά και παραδοσιακά τραγούδια από τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, τη Λατινική Αμερική, και από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, με θέμα τη Γυναίκα. Μεγάλη έκπληξη στην παράσταση η παρουσία των μελών του εργαστηρίου για τη φωνή που κατέπληξαν με τον συντονισμό και την άψογη ερμηνεία τους.
Στις 25 Ιουλίου στον μαγικό χώρο του Λαογραφικού Μουσείου η ομάδα ΚΥΜΗΔΕΣ (Αλίκη Κατσαρού, Χρήστος Καλογερογιάννης, Σταυρούλα Ταβουλάρη, Μάρκος Φιλιάνος, Χρήστος Ψυχογιός) ενθουσίασαν το κοινό που είχε κατακλύσει τον χώρο με τη συναυλία Τα τραγούδια είναι ευχή. Με άξονα το παλιό ελληνικό ρεπερτόριο οι Κύμηδες μας μύησαν στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα με ρεμπέτικα εμπνευσμένα που από τη ναυτική ζωή, καρσιλαμάδες από την Προποντίδα, παραδοσιακά, μικρασιάτικα και ζεϊμπέκικα, χασάπικα και τσιφτετέλια σε συνθέσεις των Βαμβακάρη, Τούντα, Παπάζογλου, Περιστέρη και άλλων μεγάλων δασκάλων της λαϊκής μουσικής. Στην παράσταση συμμετείχαν μέλη του Χορευτικού Συλλόγου Κύμης «Αξάνεμες».
Πλατεία Κύμης
Στις 24 Ιουλίου μικροί και μεγάλοι συνάντησαν την παρέα τού μπερντέ στη λαϊκή δημόσια παράσταση θεάτρου σκιών της ομάδας Οθόνιον Ο Καραγκιόζης γιατρός με τους κορυφαίους παίκτες Άθω Δανέλλη και Νικόλα Τζιβελέκη. Στην εξαιρετική παράσταση ο Καραγκιόζης είναι βοηθός του Γεωργίου Παπανικολάου και επιστρέφουν μαζί στην Κύμη. Όμως, όλα έχουν αλλάξει. Στη θεραπευτική σκηνή του μπερντέ εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε φιγούρα ο γιατρός Γεώργιος Παπανικολάου.
Δημοτικό Σχολείο Καλημεριάνων
Στις 26 Ιουλίου η κορυφαία ερμηνεύτρια Μάρθα Φριντζήλα σε ένα μοναδικό ρεσιτάλ συνάντησε επί σκηνής τον πιανίστα Τάκη Φαραζή, προκαλώντας ιδιαίτερη αίσθηση στο κοινό. Οι δύο καλλιτέχνες περιπλανήθηκαν σε γνωστά και άγνωστα μουσικά τοπία συναρπάζοντας τους εκατοντάδες θεατές που είχαν γεμίσει την αυλή του σχολείου. Στην περιπλάνησή τους συνάντησαν μεγάλους συνθέτες και ποιητές, γνωστά, άγνωστα και παραγνωρισμένα τραγούδια, μεγάλους και πολύ μεγάλους έρωτες, επαναστάσεις, αντιστάσεις, ήρωες και θύματα, πάθη και λάθη. Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλάμβανε τραγούδια από την προσωπική δισκογραφία της Μάρθας Φριντζήλα, τραγούδια Ελλήνων και ξένων συνθετών του 20ου αιώνα, καθώς και παραδοσιακά και «λαϊκά» τραγούδια.
Πέτρινο σπίτι Καλημεριάνων
Ξεχωριστές ήταν οι δύο υπέροχες παραστάσεις των Ηλία Κουνέλα και Νάντιας Κατσούρα με το έργο Θα έχει τα μάτια σου που δόθηκαν σε ένα σπίτι στους Καλημεριάνους (η μία μεταμεσονύχτια και ή άλλη βραδινή), στις 23 και 24 Ιουλίου. Στις 25 Ιουλίου οι συντελεστές της παράστασης συνομίλησαν δημόσια με τους θεατές που έζησαν τη συγκλονιστική σκηνική εμπειρία που είναι εμπνευσμένη από το θέατρο γύρω από ένα κρεβάτι ασθενούς, όταν ένας ηθοποιός επισκέπτεται μια ασθενή τελικού σταδίου, παίζει κατά παραγγελία, ώσπου σε κάποια παράσταση η ασθενής παίρνει τα ηνία και δοκιμάζει τις υποκριτικές της δυνατότητες.
Bιωματικά εργαστήρια
Σε όλη της διάρκεια του Φεστιβάλ στο Δημοτικό Σχολείο Καλημεριάνων μια ομάδα βιωματικών εκπαιδευτικών εργαστηρίων πλαισίωσε το πρόγραμμα, φιλοξενώντας στην περιοχή τους δασκάλους που ανέλαβαν την καθοδήγηση των σπουδαστών που ήλθαν από διάφορα σημεία της Ελλάδας. Οι σπουδαστές παρακολούθησαν καθημερινά ένα εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα διάρκειας 60 ωρών.
Δίδαξαν και συντόνισαν εμψυχωτές αφιερωμένοι στην τέχνη και την διδασκαλία και τους ενώνει το κοινό όραμα της βιωματικής μάθησης: Χορός: Δημήτρης Τσοκάνης-Βασιλική Πετράκη. Θέατρο: Μάρθα Φριντζήλα. Φωνή και ομαδικός αυτοσχεδιασμός: Αγγελική Τουμπανάκη. Αφήγηση: Αγνή Στρουμπούλη.
Ακόμη στον χώρο του Λαογραφικού Μουσείου η Λία Λάμπρου εμψύχωσε εργαστήρι Εκπαιδευτικού Θεάτρου για παιδιά 8-12 ετών. Τα παιδιά διασκέδασαν, έπαιξαν και ασχολήθηκαν με τη ζωή του Γεωργίου Παπανικολάου και την προσφορά του στην ανθρωπότητα.
Όλα τα εργαστήρια είχαν ενθουσιώδη υποδοχή από το κοινό.
Παρουσιάσεις εργαστηρίων
Τα πλήρους ενέργειας αποτελέσματα όλων των βιωματικών εργαστηρίων παρουσιάστηκαν σε ένα πνεύμα εξωστρέφειας δημόσια στις 27 Ιουλίου στο Δημοτικό Σχολείο Καλημεριάνων και διαχύθηκαν στην τοπική κοινότητα μέσα από μια πολυμορφική performance μικρών και μεγάλων μαθητών. Αφήγηση, σάτιρα και χιούμορ, τραγούδι, αυτοσχεδιασμός, δημόσιες εξομολογήσεις, καταγγελία, χορός, παιχνίδι, συγκίνηση και ενδυνάμωση έφεραν κοντά και ένωσαν μαθητές, δασκάλους και κοινό σε μια ιδιαίτερα δυνατή και φορτισμένη εμπειρία. Χειροκροτήσαμε τις παραστάσεις που προέκυψαν από τη μαθητεία των πάνω από 60 σπουδαστών των εργαστηρίων, τις νέες δημιουργίες και τις πολυπρισματικές προσεγγίσεις που εντυπωσίασαν το κοινό με την ευρηματικότητα, την ευαισθησία και την ατμοσφαιρικότητα. Ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος αφού όλοι ζήσαμε τη μεταμορφωτική δύναμη των παραστατικών τεχνών, την ιαματική διάσταση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, την αλληλεγγύη και τη σπουδαιότητα της ομαδικής συνεργασίας.
Η ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία του Φεστιβάλ, η ενθουσιώδης υποδοχή, η μαζική συμμετοχή στις εκδηλώσεις και η αποθέωση των καλλιτεχνών από το κοινό, κατά γενική ομολογία, οφείλεται στην υψηλή ποιότητα, το περιεχόμενο του προγράμματος, στη ζεστή και φιλική ατμόσφαιρα, στις πλούσιες κι ευχάριστες εμπειρίες που αποκόμισαν οι συμμετέχοντες, καθώς και στην άρτια οργάνωση.
Ιδίως για τα βιωματικά εργαστήρια εκτιμήθηκαν από τους σπουδαστές, σύμφωνα με τα ανώνυμα ερωτηματολόγια: η δομή των μαθημάτων, ο συνδυασμός θεωρίας και πράξης, οι διδακτικές μέθοδοι των εκπαιδευτών, δοτικότητα, η μεταδοτικότητα, η αποδοτικότητα και η έκρηξη δημιουργικότητας, η συνεργασία και το μοίρασμα στην ομάδα, το αίσθημα πληρότητας και ικανοποίησης, η ασφάλεια του περιβάλλοντος, η θεραπευτική διάσταση και ευεξία, η απελευθέρωση και η ευεργεσία που ένιωσαν.
Σε γενικές γραμμές από τους ντόπιους το Φεστιβάλ αξιολογήθηκε ως «ό,τι καλύτερο έχει γίνει στην περιοχή, τα 35 τελευταία χρόνια» και πως πρέπει οπωσδήποτε να συνεχιστεί ο θεσμός με ακόμη περισσότερες δράσεις και άλλες μορφές τέχνης.
Ιστοσελίδα
Το Φεστιβάλ έχει τη δική του ιστοσελίδα με πληροφορίες για το πρόγραμμα και τις δράσεις στον σύνδεσμο: https://technis-iamata.org/
Ειδικές σελίδες κοινωνικής δικτύωσης του Φεστιβάλ υποστηρίζουν τις δράσεις στο Facebook και στο Instagram.
Χορηγοί και υποστηρικτές
Το Φεστιβάλ «Της Τέχνης τα Ιάματα» επιχορηγήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, τον Δήμο Κύμης-Αλιβερίου και είχε την αρωγή φιλότεχνων δωρητών και υποστηρικτών από την περιοχή της Κύμης για τους οποίους νιώθουμε βαθιά ευγνωμοσύνη: Μικροζυθοποιία Septem, Athens Protasis, Εταιρία Θεοδώρου, Askada Farm, Ζαχαροπλαστείο Αδελφές Σιδεράκη, Kατάστημα ενδυμάτων Μαρία Ντοβίνου, Άρτος & Παράδοση Παπαϊωάννου, Κουμιώτικος φούρνος, Ταβέρνα «Οικογενειακόν», Εστιατόριο «Μουριά», Ψαροταβέρνα «Ανατολή» (Κουτέλος), Ψαροταβέρνα «Το Αιγαίο» (Σπανός), Εστιατόριο «πάμε ΖΗΣΗ» και τους χορηγούς επικοινωνίας ΕΡΤ και Live Media.
Ιδίως, ευχαριστούμε για τη θέρμη που μας υποδέχθηκαν και την εμπιστοσύνη τους σε όλο το εγχείρημα τον Δήμαρχο Κύμης-Αλιβερίου Νίκο Μπαράκο, την αντιδήμαρχο πολιτισμού Σοφία Βότση, τον αντιδήμαρχο Κύμης Αργύρη Πάφρα, τον πρόεδρο της Κοινότητας Κύμης Αντώνη Ρούσσο, τον αντιπρόεδρο του Ινστιτούτου Παπανικολάου Παναγιώτη Αγγελόπουλο, τον Αντώνη Σάγο, πρόεδρο της Κοινότητας Καλημεριάνων, τον Φίλιππο Φιλίππου, τη Φωτεινή Διαμαντή, τον πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Κύμης Νίκο Πιτερό, την Εύα Ιωαννίδη-Γαλάνη, πρόεδρο του Χορευτικού Συλλόγου Αξάνεμες, τον Μπάμπη Τσιλικόχρυσο, πρόεδρο του Προοδευτικού Συλλόγου Καλημεριάνων, την Κατερίνα Μαργέτη, τον πρόεδρο του Πολιστικού Συλλόγου Ενορίας και τέλος τον φίλο Τάσο Μαυρόγιαννη για το εξαιρετικό τρέιλερ. Και βέβαια, όλους τους εισηγητές, τους καλλιτέχνες και τους μουσικούς που ήλθαν κοντά μας και συμμετείχαν στις εκδηλώσεις.
Προετοιμαζόμαστε ήδη για το Φεστιβάλ του 2025 με ένα πολυφωνικό πρόγραμμα υψηλής ποιότητας που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των φίλων και του κοινού.
Ευχαριστούμε από την καρδιά μας τους φορείς που μας στήριξαν από την πρώτη στιγμή (Δήμος Κύμης-Αλιβερίου, Υπουργείο Πολιτισμού, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Λαογραφικό Μουσείο Κύμης, Ινστιτούτο Γεώργιος Παπανικολάου), όλους τους εκπληκτικούς θεατές και τους ενθουσιώδεις σπουδαστές που μας εμπιστεύθηκαν, τους εμπνευσμένους καλλιτέχνες που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις, τους άψογους τεχνικούς, τα μέλη των πολιτιστικών συλλόγων Καλημεριάνων και Ενορίας, τους εθελοντές και τους συντελεστές που όλοι μαζί καταφέραμε να κάνουμε πραγματικότητα ένα γεγονός υψίστης σημασίας για την περιοχή της Κεντρικής Εύβοιας.
Η ομάδα του Φεστιβάλ «Της Τέχνης τα Ιάματα»
Ομάδα του Φεστιβάλ: Ιωσήφ Βιβιλάκης (καλλιτεχνική διεύθυνση-συντονισμός), Μαρία Αθανασίου (υπεύθυνη εκπαιδευτικών θεμάτων), Ζαχαρούλα Νταλέ (υπεύθυνη επικοινωνίας), Γιάννης Κατσέλης (σύμβουλος)